Gebelikte Tarama Testleri ve Gebelikte Ultrason  11 Temmuz 2013

Gebelikte Tarama Testleri ve Gebelikte Ultrason

İKİLİ TARAMA TESTİ

İlk trimester tarama testi (11-14 hafta testi, İkili test) kısaca PAPP-A ve serbest B -hCG olarak adlandırılan iki hormonun kanda ölçülmesi ile yapılan bir tarama testidir. İkili test Down sendromu taramasında üçlü teste göre çok daha yeni bir testtir.

Üçlü teste göre avantajı çok daha erken yapılması ve gereken ileri tetkiklerin çok daha erken uygulanmasına ve Down sendromlu bebeğin çok daha erken gebelik haftalarında teşhis edilebilmesine olanak sağlamasıdır. Bunun dışında yapılan çalışmalar bu testi Down sendromu için üçlü teste göre çok daha duyarlı olduğunu ıspatlamıştır.

İlk trimester tarama testi gebeliğin 11-14 haftalarında ultrasonografi cihazı yardımı ile bebeğin ense pilisi kalınlığının (NT) ölçülmesi ve anne kanında PAPP-A (Pregnancy associated plasma protein) ve free B-HCG ölçülmesine dayanır. İkili testte bebeğin baş-popo mesafesi (CRL), ense pilisi kalınlığı (NT), anne kanında PAPP-A ve B-HCG değerleri saptandıktan sonra oldukça özel bir programla risk analizi yapılır ve bebeğin Down Sendromu ve Trizomi 18 için bir risk oranı verilir.
İkili testte verilen sonuç kesinlikle sadece bir olasılıktır. Sonuçta riskin yüksek bulunması bebeğin Down sendromlu olduğunu kesinlikle göstermez. Sadece ileri tetkik gerekliliğini gösterir. Yine test sonucunda riskin düşük çıkması da kesin olarak bebeğin Down Sendromu veya trizomi 18 olmadığını göstermez.Yalnızca riskin düşük olduğunu ileri tetkik yapmanın gereği olmadığını gösterir.

Üçlü Test (Triple test)

Üçlü Tarama Testi, 15-22 haftalık gebe olan kadınların kanından yapılan oldukça önemli bir testtir. Halk arasında Zeka Testi olarak bilinen bu testle gebelik hakkında ölçülebilen bazı bilgiler elde edilir.
Üçlü tarama testinde adından da anlaşıldığı üzere anne adayından alınan kan örneğinde 3. değişik maddenin incelemesi yapılır bunlar, gelişmekte olan fetusun ve plasentanın ürettiği alfa-fetoprotein(AFP), koryonik gonadotropin (HCG) ve östriol (E3) dür. Gebe bir kadının kanında bu 3. madde de normalde bulunur. Bu maddelerin anne kanındaki düzeyleri normal olmayan hamileliklerde sapmalar gösterir
Üçlü test incelemesi sayesinde Down sendromu (trizomi 21), nöral tüp defekti ve trizomi 18 olarak adlandırılan genetik hastalığın bebekte olma olasılığı kesinlikle sasptanmaktadır.
Üçlü test kesinlikle hamileliğin 15. ile 22. haftaları arasında yapılabilir. Ancak en tatminkar sonuçlar 16-18. haftalarda yapılan incelemelerde kesin olarak elde edilmetedir. Bu nedenle testin bu haftalar içinde yapılması son derece idealdir. Test sonucunun sağlıklılığı belirleyen son derece önemli faktör gebelik haftasının doğru bilinmesidir. Bu amaçla genellikle kesin olarak ultrasondan yararlanılarak gerçek gebelik haftası belirlenir.
Üçlü test ile ilgili en önemli nokta bunun tanı koyduran bir test değil sadece yüksek risk taşıyan ve kesin tanı koyduracak ileri testlerin yapılmasına gerek olan bireyleri belirlemeye yarayan oldukça önemli bir tarama testi olduğudur.
İleri test ile kastedilen amniyosentezdir. Amniyosentez her hamile kadında kesinlikle yapılması gerekli olan bir test değildir. Kimlerde yapılıp kimlerde yapılmayacağına karar verirken üçlü test, ikili test, ultrason bulguları, aile veya tıbbi özgeçmiş dikkate alınarak mutlaka karar verilir.

DÖRTLÜ TEST

Dortlü Testile 16-18. gebelik haftalarında anneden alınan kan örneğinde üçlü testteki maddelere ek olarak ”Dimetrik İnhibin A” düzeyi saptanır ve elde edilen değerlerle bebeğin kesin olarak Down sendromlu olma olasılığı belirlenmeye çalışılır.
İnhibin Anormalde kadınlarda yumurtalıklardan, erkeklerde de testislerden salgılanan bir hormondur. Gebelikte de plasentada sentez edilmektedir. Bebeğin Down Sendromlu olduğu gebeliklerde İnhibinA düzeyinin çok daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Tarama testlerinde anne kanında ölçülen tüm maddelerin Down sendromunun belirlenmesindeki hassasiyetlerinin sınırlıdır. Ölçülen maddelerin sayısının arttırılması nın bu nedenle testin hassasiyetini arttıracağı kabul edilir.

AMNİYOSENTEZ Nedir ?

Anne karnında büyümekte olan bebeğin içinde bulunduğu sıvıdan (amnios sıvısı) bir miktar alınmasına amniosentez denir. Burada amaç bebeğin dökülen hücrelerinden kromozom sayımı yaparak (karyotip incelemesi) bebekte herhangi bir kromozomal bozukluk olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu işlem bir doktor muayenehanesi ya da hastanede yapılabilir. Amniosentez için en uygun zaman son adet tarihinden itibaren sayıldığında 16. ile 18. gebelik haftalarıdır.

GEBELİKTE ULTRASONGebelikte Ultrasonografi ne sıklıkta yapılmalıdır?

Normal bir gebeliğin takibinde, Türk Perinatoloji Derneği tarafından önerilen, ultrasonografik tetkik yaptırma sayısı bir gebelik boyunca 5. adettir. Bunlar 12, 22, 32, 38. haftalar civarında ve doğum öncesinde yapılmalıdır.
Gebelikte ultrasonografinin ana kullanım amaçları şunlardır:

  • Gebeliğin tanısı.
  • Gebelik yaşının saptanması.
  • Gebelik ürünü olan fetusun incelenmesi.
  • Rahim ve plasenta da dediğimiz bebeğin eşinin değerlendirilmesi.
  • Fetusun gelişiminin takibi.

Özellikle gebeliğin ileri dönemlerinde bebeğin gelişiminin değerlendirilebilmesi için erken dönemlerde (12. ya da 22. haftalardaki) yapılan ultrasonografik kesinlikle yaş tayinleri son derece önemli ve yararlıdır.

Bebeğin canlı olup olmadığının değerlendirilmesi

Erken gebelik döneminde anne karnındabebek ölümleri daha sık görülmektedir. Bu durumun saptanması son derece çok önmelidir zira bebeğin ölü vaziyete anne karnında uzun süre kalması anne hayatı açısından son derece risklidir.
Mol gebeliği (üzüm gebeliği) ve dış gebelik tanıları da gene erken dönemde yapılan değerlendirmelerle anlaşılabilir.

Bebeğin gelişiminin değerlendirilmesi

Anne karnındaki bebeğin değerlendirilmesi çeşitli ölçümler yapılarak gerçekleştirilir. Bunlar kafa çapları ölçümü (BPD VE HC), uzun kemiklerin ölçümü (FL) ve karın-baş çevrelerinin (AC-HC) ölçümüdür.

Bebeğin ağırlığının tahmin edilmesi

Yapılan ölçümler çerçevesinde bebeğin yaklaşık ağırlığı saptanabilir. Bu da bize bebeğin gelişimi ve doğum şekli hakkında oldukça önemli bilgi verir.

Plasentanın yerinin saptanması

Plasenta veya halk arasında bebeğin eşi denen organ anneden bebeğe kan iletiminin sağlandığı kesinlike son derece önemli bir organdır. Bu organa ait anormal yerleşim ve gelişimlerin doğum öncesinde bilinmesi kesinlikle son derece önemlidir. Aşağı yerleşimli plasenta kanama ve erken doğuma neden olabileceği gibi plasentadaki band olarak adlandırılan oluşumlar bebekte sakatlığa neden olabilmektedir.

Amniyon sıvısı

Bazı durumlarda bebeğin içinde bulunduğu kese içindeki sıvı miktarı (Bu sıvının çok büyük bir kısmı bebeğin idrarından oluşur) ve bebeğin durumu hakkında bize fikir verir. Amnion sıvısı fetustaki veya annedeki bazı olaylarda – hastalıklarda artıp azalabilmekte bu da bizre gebeliğin sağlığı açısından yol gösterici olmaktadır.

Fetal anomalilerin saptanması

Özellikle 22. hafta civarında yapılan ultrasonografik değerlendirmede (2. düzey ultrason) bebekte ortaya çıkması muhtemel anormal gelişim bozuklukları değerlendirilir. Bu bozukluklar eğer yaşamla bağdaşmayan tarzda ise bu durumda aile ile konuşularak onların kararı ile gebelik 24. haftaya kadar (yasal sınır) sonlandırılabilir.

Erken doğum riskinin tahmin edilmesi

Erken doğum riski taşıyan anne adaylarında ultrason ile ölçülen rahim ağzı uzunluğu ve kontraksiyonların takibi durumun kesin olarak ciddiyeti hakkında bize bilgi verir.

Plasental kan akımlarının değerlendirilmesi

Anneden bebeğe kan akımındaki direnci ölçen ultrason Doppler değerlendirmesi ile bebeğin sıkıntıda olup olmadığı ve iyilik durumu kesinlikle anlaşılır.

Prenatal girişimler sırasında

Amniosentez olarak adlandırılan ve bebeğin cevresindeki sıvıdan örnek alınması işlemi, kordondan kan alınması veya erken gebelik döneminde plasenta dokusundan örnek alınması için kesinlikle (CVS) ultrasonografi gerekli bir yöntemdir.

Gebelikte Tarama Testleri ve Gebelikte Ultrason Gebelikte Tarama Testleri ve Gebelikte Ultrason Gebelikte Tarama Testleri ve Gebelikte Ultrason

Anne Portal Yorum

Sizde bu siteye giriş yapabilir ve yorum yazabilirsiniz.